Cultuur van Sardinië: Oristano

De Sardijnse cultuur is een historisch gegroeide mengeling van Europese (Italiaanse en Spaanse), noord-afrikaanse en oosterse invloeden. In de religieuze sfeer is dit terug te zien, naast de meer gangbare rooms-katholieke kerk, in de grote Grieks-ortodoxe gemeenschap met een eigen bisschopszetel op Sardinië, nalatenschap van de Byzantijnse overheersing in de vroege middeleeuwen. Verder zijn deze invloeden zichtbaar in de volkscultuur, de taal en de aloude ambachten. Hier komen een aantal van de aspecten van de Sardijnse cultuur aan bod, waarbij aangetekend moet worden dat Sardinië veel diversiteit kent van streek tot streek. De nadruk ligt hier vooral op west-Sardinië, de provincies van Oristano en Medio Campidano die deel uitmaken van de geografische gebieden waar van oudsher invloeden van buitenaf het makkelijkste tot Sardinië doordrongen.

Steden en dorpen in West-Sardinië

Oristano is de hoofdstad van de gelijknamige provincie ingericht met de administratieve wijziging in de jaren zeventig en uitgebreid met die van 2006. Het is het belangrijkste centrum voor de provincie en er is een klein vliegveld (Fenosu), een haven en een commercieel centrum voor de regio. Het historische centrum, dat dateert uit de middeleeuwen, en het belangrijkste museum, het Antiquarium Arborense, zijn een bezoek waard. Men kan ook meer toeristische informatie vinden bij de Ente per il turismo op het plein in het centrum.

Even ten noorden van Oristano ligt een van de belangrijkste vissersdorpen uit de regio, Cabras. Hier wordt de beste bottarga geproduceerd. Bottarga, die gemaakt word van gezouten en gedroogd kuit van de harder, wordt gebruikt om over de pasta te raspen en daar een bijzondere smaak aan te geven. De vissen migreren elk jaar naar de brakwater lagunes, de stagno van Cabras, om zich daar voort te planten. In Cabras en in Santa Giusta, dat zuidelijk aan Oristano grenst, worden ook bootjes van riet vervaardigd (is fassonis) en jaarlijks vindt er een roeiwedstrijd plaats met deze vaartuigjes die veel lijken op de Egyptische papyrusboten van de hiëroglyphen.

De meest mondaine badplaats is wel Torre Grande met zijn bars, restaurants en een schaduwrijke boulevard langs het strand. In het midden staat een grote Spaanse uitkijktoren, vandaar de naam Torre Grande.

Jaren twintig architectuur te Arborea. De centrale kerk
Jaren twintig architectuur te Arborea.
De centrale kerk

Arborea, ten zuiden van Oristano, is gebouwd in de jaren twintig en dertig en bewoond door voornamelijk Veneti, afkomstig uit het noorden van Italië, die hier naar toe zijn gehaald in de tijd van Mussolini. Arborea heeft dan ook meer een Noord-Italiaanse bouwstijl en kenmerken van de bouwstijl van de jaren twintig en dertig (denk aan de Amsterdamse school). Arborea is nu een welvarend landbouwgebied en produceert veel melkprodukten van goede kwaliteit.

Verder naar het zuiden ligt Terralba, een levendige gemeenschap, waar je traditioneel ook 's avonds veel mensen zult tegenkomen die op het centrale kerkplein samenkomen. In het algemeen zal je in dit gebied meer jongeren kunnen tegenkomen dan in de hooglanden. Aan de kust ligt het vissersplaatje Marceddì waar ook heerlijk vis gegeten kan worden. Hier staat nog een gebouwtje dat de Dogana genoemd wordt en herinnert aan de tijden dat men overal langs de kust goederen kon aanvoeren maar wel invoerrechten moest betalen.

Plaatselijke evenementen en dorpsfeesten

Veel dorpen hebben hun lokale dorpsfeesten en manifestaties. Vaak hebben deze te maken met de patroonheilige en bestaat het feest uit een gezamenlijke processie waarbij de heilige meegedragen wordt. De meest bekende is wel het feest van Sint Efisio, de beschermheilige van Sardinië. De foto's zijn gemaakt op het feest van Zuarbara te Marrubiu. In een processie wordt het Maria beeld van Marrubiu naar het kerkje aan de voet van de Monte Arci gedragen, begeleid door ruiters op versierde paarden, met bloemen opgetuigde tractoren en in klederdracht gestoken folkloristische groepen. Veel mensen van het dorp volgen de processie over ettelijke kilometers te voet.

Daarnaast zijn er een aantal specifieke evenmenten waarin het paard centraal staat. De meest bekende is wel de Sartiglia in Oristano. Hier laten ruiters hun paardrijkunsten zien, gekleed in de traditionele klederdracht en gemaskerd. Dan zijn er nog commemoratieve evenmenten zoals die in Cabras waar een jaarlijkse wedstrijd wordt gehouden op blote voeten (La corsa degli scalzi) die de vlucht voor de invallende arabieren herdenkt.

Bij veel van deze evenementen wordt de traditionele Sardijnse klederdracht gedragen. Voor mannen is dit vaak in het zwart met wijde broek en vestje over een wit overhemd. De vrouwen hebben wijde rokken versierd met borduurwerk en tonen hun rijkdom met hun gouden oorbellen en door met edelstenen en koraal ingezette lange gouden en zilveren kettingen. Iedere streek heeft zijn eigen klederdracht en sieraden. En natuurlijk ontbreken de kraampjes met Sardijnse produkten niet: mostaccioli, torrone en vele andere typisch Sardijnse dolci.

De taal en de muziek

Het Sardijns (Sardu) is erkend als aparte taal. Elke streek spreekt zijn eigen variant en woorden worden vaak verschillend gespeld en uitgesproken. Wie Italiaans spreekt verstaat niet zonder meer een Sardijn. Er zijn woordenboeken beschikbaar en er is zelfs een Wikipedia variant in het Sardijns. De officiële taal blijft echter het Italiaans.

Specifiek instrument van Sardijnse bodem is de launeddas dat een gelijksoortig geluid voortbrengt als de Schotse doedelzak. De doedelzak is tenslotte door de Romeinen geïntroduceerd in Schotland en de oorsprong van beide instrumenten zou wel eens dezelfde kunnen zijn. Er bestaan diverse folkloristische muziekgroepen en artiesten die nog regelmatig muziek ten gehore brengen met dit karakteristieke instrument. Behalve traditionele muziekgroepen zijn er ook bands die moderne muziek ten gehore brengen met liedjes in het Sardijns. De meest populaire uit de afgelopen jaren was wel de Tazenda.

Producten van het land

Ondanks dat Sardinië een eiland is, zijn de meeste typische producten afkomstig van het land. In de eerste plaats is er natuurlijk de wijn. Rond Oristano en in de heuvels wordt de druif verbouwd. De meest bekende witte wijn is de Vernaccia, een vrije sterke wijn. Van de Monica en de Nuraghus worden verscheidene rode wijnen geproduceerd. Door het droge klimaat krijgen deze wijnen vaak een rijkere, volle smaak. Het meest bekend is echter de produktie van Canonnau, een wijn die vele andere wijnen naar de kroon steekt. De zone waar men deze druif, die als de oudste ter wereld wordt beschouwd, verbouwt ligt meer naar het oosten.

De regionale dranken zijn Mirto, gemaakt van de gelijknamige bessen familie van de bosbes en Fil'e Ferru. De blaadjes van de mirte worden ook bij de bereiding van vleesgerechten gebruikt, zoals de porceddu, het geroosterde varken.

De meest voorkomende kaas die op Sardinië wordt geproduceerd is de schapenkaas (de pecorino sardo). In de winkels zijn tientallen soorten terug te vinden, van zachte (dolce) tot pittige oude kaas. Gecombineerd met tomaat kan dit een heerlijk broodje voor de lunch opleveren of als het oude kaas is geraspt over de pasta.

Net als in de rest van Italië zijn ook olijfolie en de olijven traditionele producten. Daarnaast is er een keur aan worsten (salsicce in het Sardijns). Helaas kunnen deze beperkt geëxporteerd worden vanwege het voorkomen van de varkenspest op het eiland. Exporteurs moeten voldoen aan strenge hygiënische normen om te mogen verkopen buiten Sardinië

Dankzij het water van de Tirso kan in het westen van Sardinië rijst verbouwd worden. De kwaliteit is uitstekend en zeer geschikt voor bijvoorbeeld rijstsalades. Er zijn restaurants en agriturismi die traditionele Sardijnse maaltijden serveren (met maloreddus, de Sardijnse pasta) naast de meer bekende Italiaanse keuken en waar volop keus is aan Sardijnse wijnen. Het is zelfs de moeite waard om de gewone huiswijn te proeven. Op deze site is ook een recept te vinden voor een basis tomatensaus.

Ambachten en ambachtelijke produkten

Sinds de vroegste tijden is de goudbewerking in Sardinië op hoog niveau gebleven. Het meest bekend is het koraal, in de vorm van kettingen of in goud of zilver gevat, maar evenzeer bekend is de techniek van de filigrana (filigrain) waarmee schitterende oorbellen en knopen worden gemaakt.

Verder wordt veel kurk verwerkt. Van oudsher komt de beste kurk van Sardinië en wordt deze gebruikt door de meest vooraanstaande wijnhuizen voor hun beste wijnen. Samugheo is bekend van de tapijten en voorts is er een rijke traditie van beschilderd aardewerk.

Traditioneel lopen de Sardijnen met hun Pattada rond, een Sardijns inklapbaar mes met een in een punt uitlopend lemmet van ijzer en een handvat van hoorn of bot dat oorspronkelijk uit de streek van Pattada komt. Daarnaast kent men ook de Arburese met een breder lemmet. Veel messen worden tegenwoordig met een stalen lemmet gemaakt wat minder snel aan roest onderhevig is. Het is dan ook af te raden dit soort messen met sop te wassen en dient het lemmet altijd enigszins vet gehouden te worden (met olijfolie).

Laatst gewijzigd 30/04/2015

Reisgids mee?

Download Reisgids
©2018 Tharros.info Sitemap Privacy Contact