Het Judicaat van Arborea en de Aragonezen

Op het Iberische schiereiland was de strijd aangebonden tegen de moslim staat van Cordoba. Tegen 1100 waren er een aantal kleine staten ontstaan, waaronder Catalonië en Aragon die later samengevoegd zouden worden, zoals ook Leon en Castilië samengevoegd werden. Aragon verwierf de belangrijkste Catalaanse havenstad, Barcelona, en kon daardoor een steeds belangrijkere rol gaan spelen in het westelijke Middellandse Zeegebied. De Kroon van Aragon breidde haar macht uit naar het zuiden, tot aan Valencia, en het oosten, de Balearen. De stap naar Sicilië en Sardinië was onvermijdelijk en daarbij kreeg de koning van Aragon de hulp van de paus 1.

Aragon, de paus en het Judicaat van Arborea

De paus, Bonifatius VIII, die meende over de eilanden te kunnen beschikken, gaf Sardinië en Corsica aan de koning van Aragon in 1297. Het zou tot 1325 duren voordat de koning troepen zond naar Sardinië om zijn macht daar te vestigen. Hij verzekerde zich daarbij van de hulp van Mariano III en later Ugone (Hugo) II van Arborea, die van de alliantie gebruik wilden maken om de Pisanen te verdrijven en zelf heer en meester van Sardinië te worden als vazal van de koning van Aragon. In 1323, toen de invasie door de Aragonezen al in volle gang was, tekende Ugone II een overeenkomst daartoe. De Pisanen werden verslagen, ze behielden nog rechten in Cagliari, terwijl de Genuezen op het eiland zich aan Aragon onderwierpen als vazal 2.

Eenmaal de controle verworven door Aragon over een groot deel van Sardinië besloot de zoon van Ugone II, Mariano IV, vanaf 1353 de strijd aan te gaan tegen de Aragonezen. De aanleiding was de inname door de Aragonezen van Porto Conte in het noorden, bezit van de familie Doria van Genua. Met wisselend succes lukte het Mariano IV grote delen van Sardinië onder controle te krijgen. Politiek verbond hij de familie van de Doria aan zich door zijn dochter Eleonora uit te huwelijken aan Brancaleone Doria en die van Narbona door zijn dochter Beatrice uit te huwelijken aan de Visconte (Burggraaf). De koning van Aragon had in die periode zijn handen vol aan problemen met Castilië 3.

In 1376 volgde de zwakkere Ugone III zijn vader op, die overleden was aan de pest. Een jaar later overleed Frederik van Sicilië. De koning van Aragon besloot een grote vloot uit te rusten om zowel Sardinië als Sicilië onder controle te krijgen en in de tussentijd probeerde hij Arborea in een diplomatiek isolement te krijgen door onderhandelingen met Genua en de paus. De vloot zou door allerlei financiële problemen nooit uitvaren. Diezelfde financiële problemen verzwakten de positie van de Aragonezen in Cagliari en Ugone III zag zijn kans schoon om hen voorgoed uit Sardinië te verdrijven. Zover zou het niet komen, de impopulaire Iudex werd in 1383 vermoord gedurende een volksopstand 4.

Het nieuws bereikte al gauw de koning van Aragon, de Visconte van Narbona en Brancaleone Doria, de laatste twee spoedden zich naar de koning om hun rechten te laten gelden op Arborea. Intussen had Eleonora, die op dat moment in Genua verbleef, zelf het heft in handen genomen. Ze reisde af naar Oristano en dank zij haar populariteit wist ze de steun te krijgen van het parlament (de Corona de Logu) om tot Giudicessa gekozen te worden. Brancaleone werd door de koning van Aragon gevangen gehouden en onderhandelingen volgden tussen Arborea en Aragon. Toen in 1390 Brancaleone vrijgelaten werd barstte de strijd weer in alle hevigheid los. In 1402 (of 1404) overleed Eolonora d'Arborea. De nieuwe Iudex, Guglielmo III zoon van Beatrice, moest enkele jaren later het onderspit delven tegen de Aragonezen die in 1408 vanaf Sicilië een nieuwe vloot hadden gestuurd. In 1409 verloor het Judicaat van Arborea de slag bij Sanluri en werd Sardinië definitief onder de kroon van Aragon opgenomen. Het Judicaat van Arborea werd opgeheven en vervangen door het Markiezaat van Oristano 5.

Noten

1 Backman 2015, p 268-276, 407-412
2 Ferrer i Mallol 2000, p 535-541; Galoppini 2004, p 157-158
3 Ferrer i Mallol 2000, p 541-569
4 Ferrer i Mallol 2000, p 570-606
5 Ferrer i Mallol 2000, p 606-617

Bibliografie

1. Backman, C.R. 2015, The worlds of medieval Europe, New York
2. Ferrer i Mallol, M.T. 2000, La guerra d'Arborea alla fine del XIV secolo in: Giudicato d'Arborea e Marchesato di Oristano: proiezioni mediterranee e aspetti di storia locale, ed. G. Mele, Oristano, p. 535-620
3. Galoppini, L. 2004, La Sardegna giudicale e catalano-aragonese in: Storia della Sardegna, ed. M. Brigaglia, Cagliari, p. 131-168

Laatst gewijzigd 04/09/2016

Reisgids mee?

Download Reisgids
©2019 Tharros.info Sitemap Privacy Contact