De Sartiglia, een levende traditie in Oristano

26/02/2013 17:56:58

De Sartiglia, een levende traditie in Oristano

Rond Carneval zal je op Sardinië heel wat activiteit zien wanneer oude tradities weer tot leven komen in de straten van de dorpen en stadjes. Je zult afschrikwekkende demonische figuren tegenkomen die al dansend met zware koeiebellen op hun rug gebonden het ritme van het leven luiden, of figuren met dierenmaskers en horens, mannen met zwepen die de demonen in de pas houden, diep geworteld in ver verleden. Je zult ook het carneval tegen komen wat we kennen van Viareggio en Venetië, met allegorische wagens en bijzondere maskers, maar deze hebben een veel recentere oorsprong. Een andere traditie die niet zover terug gaat als de prehistorie maar toch honderden jaren oud is is het evenement van de Sartiglia in Oristano, waar kleurrijke ruiters hun zich met elkaar meten in een wedstrijd ringsteken en galopperend halsbrekende acrobatiën uithalen. Dit evenement vindt plaats op de zondag en de dinsdag van Carneval, twee dagen dat de stad Oristano geheel in de ban is van sa Sartiglia.

De Sartiglia
De Sartiglia

Zelfs als je al de filmpjes op YouTube hebt gezien, of de Sartiglia via web streaming hebt gezien, dan nog raak je geheel onder de indruk van het life evenement. Je kunt de trotse ruiters bijna aanraken, je kunt hun paarden in de ogen kijken, je hoort ze ademen door hun verwijdde neusgaten, je kunt hun gespannen lichamen ruiken en dat alles onder het luide gejuich van het publiek en het oorverdovende tromgeroffel die je adrenaline op doet borrelen. Je wordt onvermijdelijk deel van de happening, verbonden met het lot van de ruiters die hun geluk zullen beproeven met het ringsteken en hun uiterste best zullen doen om zo een kampioen van het publiek te worden. Maar de belangrijkste figuur, de aanvoerder en leider van de dag, is su Componidori, hij bepaalt het verloop van de dag.

Je weet niet wat je te wachten staat? Maak je maar geen zorgen, op een dag als deze is iedereen bereid je uit te leggen wat er gebeurt en wat volgt. Precies zoals dat ons ook overkwam die dag. We hadden onze auto geparkeerd en togen op weg naar het centrum. We zagen een menigte voor een huis en een afgesloten weg voor het verkeer, hier bleek su Componidori, Giorgio Sanna, vandaan te vertrekken voor de rituele aankleding, sa Vestizione. Begeleid door de band van trommels en trompetten, een optocht van vrouwen in klederdracht met manden waarin de kleding en accessoires lagen, liep su Componidori naar de plaats waar de rituele Vestizione zou plaatsvinden, en wij volgden. De Vestizione zelf konden we niet volgen, er stond al een grote menigte voor het gebouwtje. Nadat hij het zaaltje was binnengegaan vervolgden we onze weg naar het centrum. Er was genoeg te doen en te zien, veel uitstallingen waar vlees gegrild werd, de traditionele salsiccia (worst) en de lucht was gevuld met de aangename geur, een ware verleiding rond lunchtijd. We konden deze dan ook niet weerstaan.

Het weer was goed die zondag, het had niet geregend en de straten waren droog. We konden een plek vinden in de bocht van de start van het parcours aan de Piazza Mannu. Eerst kwam de optocht langs met als hoofdfiguur Eleonora d'Arborea, allen in middeleeuwse kleding, gevolgd door de stoet van klederdrachten uit Oristano. De parade van ruiters werd aangevoerd door su Componidori, het was een schitterend gezicht deze langs te zien komen. We bleven tot de eerste ruiters hun geluk beproefd hadden met het ringsteken, we zagen hen starten en aan het gejuich konden we horen of de ster gecentreerd was of niet. We hadden kaartjes voor de tribune voor dinsdag en zouden terugkomen.

Maar op maandag regende het hevig en de vooruitzichten leken niet goed voor de dinsdag. We maakten ons zorgen dat we de gelegenheid gemist zouden hebben en te vroeg waren weggegaan op zondag. Die dinsdag kwamen we op tijd aan om te horen dat de Vestizione vervroegd was en dat de wedstrijd eerder dan verwacht zou beginnen. De mensen waren hun plaats op de tribune al aan het innemen en wij deden hetzelfde. We konden zitplaatsen vlak bij de ster krijgen, maar het bleek dat ook dat zijn keerzijde zou hebben omdat de reling een vrij zicht belemmerde en we niet konden gaan staan zonder het zicht te benemen van de toeschouwers achter ons. Het eerste deel van de wedstrijd volgden we vanaf onze zitplaatsen, daarna kon ik een stuk verderop gaan staan en vrijelijk fotograferen zonder anderen te hinderen. Met de regen viel het mee, een of twee keer moesten we onze regenkleding aandoen.

De toeschouwers waren bijzonder gesteld op su Componidori van die dag van de Gremio dei Falegnami omdat het weinig voorkomt dat deze rol door een amazone vervuld wordt, Valentina Uda. Zij voerde de parade van ruiters aan die dag. De eerste acte was het kruisen van de degens, driemaal bij de ster. De wedstrijd kon beginnen. Als eerste mag su Componidori zijn geluk beproeven, gevolgd door de twee secondanten, daarna de Compindori van de dinsdag, Giorgio Sanna en zijn twee secondanten. Niet alle rijders zouden de gelegenheid krijgen, er waren 120 deelnemers dit jaar, verdeeld over veertig teams van drie rijders (pariglia). Eén voor één spoorden de ruiters hun paard aan onder het trompetgeschal en tromgeroffel om in volle galop de ster aan de degen te rijgen.

Het ringsteken hebben we in zijn geheel gevolgd, 26 ruiters staken de ster tegen 15 die zondag. Su Componidori lukte het niet, maar ze had die zondag al wel succes gehad. Elke ruiter die het lukte werd toegejuichd en geapplaudiseerd door het publiek en werd beloond met een zilveren of gouden sterretje dat opgespeld werd door hoogwaardigheidsbekleders. Dat was het beste moment om foto's te maken van de trotse ruiters en hun paarden van dicht bij. Aan het eind sloot su Componidori de wedstrijd af door nogmaals te proberen de ster te steken met su Stoccu, een lans, wat niet lukte. Het eerste deel werd officieel afgesloten met sa Remada waarbij su Componidori het hele parcours nogmaals galopperend aflegt met een staf van bloemen in de hand, achterover gelegen in het zadel. Dat deed Valentina Uda die zondag bijzonder goed tot uitbundige tevredenheid van het publiek.

Het was tevens het teken voor het publiek om zich massaal te verplaatsen in de nauwe straten van het centrum voor het tweede deel van de dag, de Pariglie. Hier zouden de teams van drie ruiters hun acrobatische kunsten vertonen al galopperend zij aan zij. Helaas lukte het ons niet op tijd bij de tribune te komen en pas na enige tijd konden we op een andere tribune een plek vinden. Daar vandaan was het zicht echter beperkt en het werd ook schemerig. Aan het einde van de Pariglie kwamen de ruiters nogmaals in optocht voorbij, geapplaudiseerd en toegejuichd door het publiek, waarbij ze coccardes van het tuig van hun paarden trokken en in het publiek gooiden.

De Sartiglia, een levende traditie in Oristano

©2019 Tharros.info Sitemap Privacy Contact