De vroege middeleeuwen, 300-1000

29/10/2011 18:35:11

De vroege middeleeuwen, 300-1000

In 2010 verscheen de derde editie van Roger Collins' Early Medieval Europe 300-1000 in de serie van Palgrave, History of Europe. Roger Collins is verbonden aan de University of Edinburgh. Zijn boek is inmiddels bestempeld als het klassieke tekstboek voor de studie van het vroeg-Middeleeuwse Europa.
De periode van 300 na Christus tot 1000 na Christus begint met de laatste eeuwen van het Romeinse Rijk, wanneer het christendom voor het eerst als staatsreligie geadopteerd wordt. Roger Collins beschrijft de ontwikkelingen in het Romeinse Rijk aan de hand van de opgedane kennis van de laatste decennia, deels uit archeologische opgravingen. Wat wij geleerd hebben op school over het verval van het Romeinse Rijk en de invallen van de Germaanse (barbaarse) stammen wordt door Collins uitmuntend genuanceerd. Hij laat zien hoe de Germaanse stammen in wezen integreerden, elementen van de Romeinse cultuur overnamen en verweefden met hun eigen cultuur. Hij beschrijft hoe oostelijk en westelijk Europa verschillende ontwikkelingen doormaakten waardoor een Oost-Romeins rijk ontstond en in het westen Franken, Vandalen, Saksen, Gothen en later Longobarden hun eigen weg gingen. Hij laat zien hoe de Franken met de erfenis van het Romeinse Rijk omgingen en omvormden tot het Karolingische rijk.

Early Medieval Europe
Early Medieval Europe
Cruciaal in de vroege Middeleeuwen is ook de opkomst van de islam, de veroveringen van de Arabieren in hun strijd tegen het Byzantijnse imperium, de strijd binnen het Christendom tussen enerzijds de pausen in Rome en anderzijds de keizer van het Oost-Romeinse Rijk en de kerstening van Europa, de opkomst van kloosters en monnikenordes. Collins schetst al deze ontwikkelingen in een verdeeld Europa waarvan de afzonderlijke delen op allerlei manieren in tijd en ruimte aan elkaar verbonden blijven. Hij bespreekt daarbij steeds op kritische wijze uit welke bronnen deze kennis komt wat voor een correct begrip van de geschiedenis fundamenteel is.
Sardinië komt slechts éénmaal voor in het hele boek in de context van de veroveringen door de Vandalen die uiteindelijk leidden tot de plunderingen van Rome. Al in de Romeinse tijd was Sardinië als provincie van strategisch belang voor de bevoorrading van graan voor de stad Rome, maar tegelijkertijd, sinds de volledige onderwerping van het eiland, langzaam uit de grote geschiedschrijving verdwenen. De Vandalen onderkenden het belang van Noord-Afrika, Sicilië en Sardinië voor de stad Rome. Hun onderwerping van Sardinië was daaraan ondergeschikt gemaakt, als regerende elite was het heffen van schattingen voor hen voldoende. Zij bemoeiden zich verder niet met Sardinië, ze volgden zelfs de Romeinse politiek van verbanning naar het eiland van politieke en religieuze opponenten, in dit geval van de niet-Arische bischoppen, die vervolgens hier vrij waren om voor hun eigen geloofsrichting te prediken.
In de zesde en de zevende eeuw speelde Sardinië nog een rol in het Oost-Romeinse Rijk. De Byzantijnen stuurden hun generaal Belisario die er voor zorgde dat Sardinië onder Byzantijns bestuur kwam. Met de opkomst van de islam zien we echter langzamerhand Sardinië in een isolement terecht komen. Eerst wordt Karthago door de Arabieren veroverd, daarna Sicilië, en tenslotte worden de Visigothen in Spanje onderworpen door de Arabieren. Dan breekt er een donkere periode aan voor Sardinië. Een donkere periode omdat er nauwelijks bronnen zijn die over het eiland gaan. Wat we weten komt dan ook veel meer van Arabische geschriften uit deze periode. Wat we zien is dat na 1000 na Christus Sardinië een autonoom bestuur heeft ontwikkeld in de vorm van vier Judicaten, een bestuursvorm overgeleverd uit de Byzantijnse periode maar in een geheel eigen vorm gegoten. Hoe deze overgang plaats vond is tot nog toe onbekend. Collins' werk is daarbij een welkome aanvulling voor het inzicht in de veranderingen in Europa als achtergrond waartegen deze ontwikkelingen op Sardinië gezet kunnen worden.

De vroege middeleeuwen, 300-1000

©2019 Tharros.info Sitemap Privacy Contact