Etrusken, tentoonstelling in het Allard Pierson museum

17/10/2011 12:04:26

Etrusken, tentoonstelling in het Allard Pierson museum

Onlangs is de tentoonstelling Etrusken geopend, een samenwerking van het Allard Pierson museum in Amsterdam en het Rijksmuseum van Oudheden in Leiden. We bezochten de tentoonstelling afgelopen zondag in Amsterdam.
Het thema in Amsterdam is Mannen met Macht en toont met name de mannelijke kant van de Etrusken aan de hand van voorwerpen teruggevonden in de rijke graven van de necropolen. Van musea uit Italië en elders uit Europa zijn al deze bijzondere stukken samengebracht; met name aardewerk en bronzen voorwerpen die de tand de tijds hebben doorstaan. De tentoonstelling is thematisch en educatief ingericht en geeft een goed beeld van elk afzonderlijke thema.
Het boek dat speciaal voor de tentoonstelling is samengesteld en uitgegeven is de moeite waard. Hierin komt de geschiedenis van de Etrusken aan bod en zijn nog eens alle voorwerpen in hun context gezet. Fotograferen is helaas niet toegestaan op de tentoonstellingen, dus het boek is een welkome aanvulling.
Interessant zijn de overeenkomsten die te zien zijn in het aardewerk met het aardewerk van Griekse en Fenicische makelij. De namen van de verschillende type vazen, kommen, bekers enzovoorts zijn Grieks, in sommige gevallen geïmporteerd of gemaakt naar Grieks model. Bijzonder zijn ook de asurnen en de wijze van begraven van de Etrusken. Er is veel aan bronswerk te zien, schitterende beeldjes, paardentuig, bijzondere gebruiksvoorwerpen. Wat minder geslaagd is de 3D presentatie van het rijkste graf, het Regolini-Galassi graf, waarbij met behulp van een sensor en een mat op de grond maar één persoon tegelijk de 3D beelden kan aansturen, met zoveel mensen die de tentoonstelling komen bezoeken.

Bronzen beeldjes en dierenmotieven zijn ook terug te zien in het repertoire van bronzen beeldjes uit Sardinië. Een aantal van deze beeldjes, met name de votief scheepjes, zijn ook teruggevonden in Etruskische graven. In Etrusken op pagina 19 is zo'n votief scheepje te zien van Sardische oorsprong, ook al staat dit niet in het boek aangegeven. De Etruskische bronzen beeldjes zijn van een latere periode en bijzonder verfijnd.
Een hoogtepunt van hun macht op zee bereikten de Etrusken rond 540 voor C toen ze in samenwerking met Carthago in een zeeslag tegen de Griekse Fokeeërs vochten die zich in Alalia op Corsica gevestigd hadden en die piraterij bedreven. Handel en piraterij gingen vaak hand in hand en de Etrusken en Carthagers hoopten een eind te maken aan de Griekse poging invloed te krijgen in de Tyrrheense zee. De zeeslag werd gehouden in de Zee van Sardinië (Mar Sardonio) en is beschreven door Herodotos in zijn bekende Historiën.
Waar voorheen de Etrusken nog vrij handel konden drijven op Sardinië werd door de Carthaagse invloed op dit eiland dit steeds moeilijker. Op het eiland is Etruskisch bucchero aardewerk gevonden dat ofwel via directe contacten verkregen was ofwel via de Punische kooplieden naar Sardinië kwam. Dat Etrusken en Carthagers goede banden hadden gedurende lange tijd is ook te zien aan de drie gouden plaatjes met inscripties in het Etruskisch en het Punisch die in Pyrgi waarschijnlijk aan een tempel muur waren opgehangen.
Bijzonder is ook de religieuze wereld van de Etrusken. Het model van een lever in brons met de namen van de goden is een hele mooie vondst geweest en op de tentoonstelling is een replica te zien. In de documentaire aan het begin van de tentoonstelling wordt uitgelegd hoe de Etrusken hiermee hun toekomstvoorspellingen deden. Aan het eind van de tentoonstelling zijn ook reproducties van lichaamsdelen in aardwerk te zien, votief geschenken die moesten helpen bij het genezen van aandoeningen, een gebruik dat ook bij Feniciërs en Grieken terug te vinden is.

Het is een mooie tentoonstelling, de moeite waard om te bezoeken, en ik kan het iedereen dan ook ten zeerste aanraden.

Etrusken, Mannen met Macht

14 oktober 2011 t/m 18 maart 2012
Allard Pierson Museum

Etrusken, tentoonstelling in het Allard Pierson museum

©2019 Tharros.info Sitemap Privacy Contact